భారతీయ రైల్వే రంగంలో మరో కీలక ముందడుగు పడుతోంది. దేశీయ సాంకేతికత, స్వదేశీ డిజైన్‌తో రూపొందిస్తున్న తొలి బుల్లెట్ రైలు తయారీ పనులు వేగంగా కొనసాగుతున్నాయి. బెంగళూరులోని భారత్ ఎర్త్ మూవర్స్ లిమిటెడ్ (BEML) తయారీ కేంద్రంలో ఈ రైలును రూపొందిస్తున్నారు. ముంబై–అహ్మదాబాద్ హైస్పీడ్ రైల్ కారిడార్ కోసం ప్రత్యేకంగా సిద్ధమవుతున్న ఈ రైలు విశేషాలను కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ ఇటీవల పరిశీలించారు.
గంటకు 280 కి.మీ గరిష్ఠ పరీక్షా వేగం
ఈ స్వదేశీ బుల్లెట్ రైలును ప్రయోగాత్మక పరీక్షల సమయంలో గంటకు గరిష్ఠంగా 280 కిలోమీటర్ల వేగంతో నడిచేలా రూపొందిస్తున్నారు. అయితే ప్రయాణికులతో నడిచే సమయంలో దీని ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆపరేటింగ్ వేగం గంటకు 249 కిలోమీటర్లుగా ఉండనుంది. సుమారు 202 మీటర్ల పొడవుతో రూపొందుతున్న ఈ రైలులో మొత్తం 8 కోచ్‌లు ఉంటాయి. వీటిలో నాలుగు మోటార్ కార్లు, నాలుగు ట్రైలర్ కార్లు ఉంటాయి. ఒకేసారి సుమారు 557 మంది ప్రయాణించే సామర్థ్యం ఈ రైలుకు ఉంది.
557 మంది ప్రయాణికులకు సీటింగ్ సదుపాయం
ప్రయాణికుల అవసరాలకు అనుగుణంగా రైలులో సీటింగ్ ఏర్పాట్లు చేశారు. మొత్తం ఎనిమిది కోచ్‌లలో ఏడు స్టాండర్డ్ క్లాస్ కోచ్‌లు, ఒక ఎగ్జిక్యూటివ్ క్లాస్ కోచ్ ఉంటాయి. స్టాండర్డ్ క్లాస్‌లో 3×2 సీటింగ్, ఎగ్జిక్యూటివ్ క్లాస్‌లో 2×2 సీటింగ్ అమరిక ఉంటుంది. దివ్యాంగులు, కదలికలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే ప్రయాణికుల కోసం ప్రత్యేకంగా రెండు స్థానాలను కేటాయించారు.
భవిష్యత్తులో ప్రయాణికుల రద్దీ పెరిగితే రెండు ఎనిమిది కోచ్‌ల రైళ్లను అనుసంధానించి 16 కోచ్‌ల రైలుగా నడిపే వెసులుబాటు కూడా ఉంది.
ప్రయాణికుల సౌకర్యాలకు పెద్దపీట
ఈ బుల్లెట్ రైలులో ప్రయాణికుల సౌకర్యానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. విశాలమైన కిటికీలు, సౌకర్యవంతమైన సీట్లు, తగినంత లెగ్‌రూమ్, ఎల్‌ఈడీ లైటింగ్, లగేజీ పెట్టుకునేందుకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు కల్పిస్తున్నారు. ప్రతి సీటు వద్ద మొబైల్ ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్‌లను ఛార్జ్ చేసుకునేందుకు సాకెట్లు అందుబాటులో ఉంటాయి.
అలాగే ఆధునిక బయో-డైజెస్టర్ టాయిలెట్లు, కోచ్‌ల మధ్య సురక్షితంగా వెళ్లేందుకు సీల్డ్ గ్యాంగ్‌వేలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఇంగ్లీష్, హిందీతో పాటు ప్రాంతీయ భాషల్లో సమాచారాన్ని అందించే ఎల్‌సీడీ స్క్రీన్లు, ఆటోమేటిక్ ఆడియో ప్రకటనలు కూడా ఉంటాయి. ప్రయాణికుల వినోదం కోసం వైఫై ఆధారిత ఇన్ఫోటైన్‌మెంట్ వ్యవస్థను అందించనున్నారు.
దివ్యాంగులకు ప్రత్యేక సదుపాయాలు
అందరికీ సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణాన్ని అందించాలనే లక్ష్యంతో ఈ రైలును రూపొందిస్తున్నారు. వీల్‌చైర్ వినియోగదారుల కోసం ప్రత్యేక ప్రవేశ ద్వారాలు, సీటింగ్, టాయిలెట్ సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నారు. ప్లాట్‌ఫామ్‌కు అనుగుణంగా రైలు ఫ్లోర్ ఎత్తును రూపొందించడంతో పాటు, తలుపుల వద్ద అవసరానికి అనుగుణంగా బయటకు వచ్చే మెట్లు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. దృష్టిలోపం ఉన్న ప్రయాణికుల కోసం బ్రెయిలీ లిపిలో సూచిక బోర్డులు కూడా ఉంటాయి.
శబ్ద నియంత్రణ.. ఆధునిక ఏరోడైనమిక్ డిజైన్
అధిక వేగంతో ప్రయాణించే సమయంలో గాలి నిరోధకత, శబ్దం వంటి సమస్యలు తలెత్తకుండా రైలు ఆకృతిని ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు. కంప్యూటేషనల్ ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ (CFD) సిమ్యులేషన్ల ద్వారా రైలు ముందు భాగం, బాడీ డిజైన్‌ను మెరుగుపరిచారు. ముఖ్యంగా సొరంగాల్లో ప్రయాణించేటప్పుడు ఏర్పడే గాలి ఒత్తిడి, సోనిక్ బూమ్ ప్రభావాలను తగ్గించేలా డిజైన్‌పై దృష్టి పెట్టారు.
రైలులో శబ్దం తగ్గించేందుకు ప్రత్యేక సౌండ్ ఇన్సులేషన్ పదార్థాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. ప్రతి కోచ్‌లో రెండు HVAC ఏసీ యూనిట్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇవి ప్రయాణ సమయంలో ఉష్ణోగ్రత, గాలి ప్రసరణను నియంత్రించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
విద్యుత్ ఆదాకు రీజనరేటివ్ బ్రేకింగ్
ఈ బుల్లెట్ రైలు 25 కిలోవోల్ట్ ఏసీ ట్రాక్షన్ వ్యవస్థతో పనిచేస్తుంది. ఇందులో రీజనరేటివ్ బ్రేకింగ్ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు. రైలు వేగాన్ని తగ్గించే సమయంలో ఉత్పత్తయ్యే కొంత శక్తిని తిరిగి విద్యుత్ వ్యవస్థకు అందించే విధంగా ఈ సాంకేతికత పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల విద్యుత్ వినియోగ సామర్థ్యం మెరుగుపడటంతో పాటు ఇంధన వనరుల ఆదాకు అవకాశం ఉంటుంది.
స్వదేశీ హైస్పీడ్ రైలు తయారీలో కీలక ముందడుగు
భారత్‌లోనే బుల్లెట్ రైళ్ల తయారీ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడంలో ఈ ప్రాజెక్టు కీలకంగా నిలవనుంది. ఇప్పటివరకు విదేశీ సాంకేతికతపై ఆధారపడిన హైస్పీడ్ రైలు రంగంలో దేశీయ ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించేందుకు ఇది దోహదపడుతుంది. ముంబై–అహ్మదాబాద్ హైస్పీడ్ రైల్ కారిడార్ కోసం రూపొందుతున్న ఈ రైలు అందుబాటులోకి వస్తే భారత రైల్వే ప్రయాణంలో కొత్త అధ్యాయం ప్రారంభం కానుంది.