DNational 17 Dec: జాతీయ భద్రతా మౌలిక సదుపాయాల పరంగా ఒక కీలక అప్డేట్లో, హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (ఎంహెచ్ఏ) 2025 డిసెంబర్ 16న లోక్సభకు తెలియజేసింది. భారత్–పాకిస్థాన్ అంతర్జాతీయ సరిహద్దులో 93 శాతానికి పైగా, అలాగే భారత్–బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో సుమారు 79 శాతం మేర భౌతిక కంచె నిర్మాణం విజయవంతంగా పూర్తయిందని తెలిపింది.
హోం శాఖ సహాయ మంత్రి నిత్యానంద్ రాయ్ లిఖితపూర్వక సమాధానంలో వెల్లడించిన ఈ గణాంకాలు, అక్రమ చొరబాట్లు, స్మగ్లింగ్ మరియు సరిహద్దు ఉగ్రవాదాన్ని అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న బహుముఖ వ్యూహాన్ని స్పష్టంగా సూచిస్తున్నాయి.
భారతదేశంలోని అత్యంత సున్నితమైన భూసరిహద్దుల వెంబడి కంచె నిర్మాణ పురోగతిపై హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఈ క్రింది వివరాలను వెల్లడించింది:
| సరిహద్దు | మొత్తం పొడవు (కిలోమీటర్లు) | కంచె నిర్మాణం పూర్తైన పొడవు (కిలోమీటర్లు) | పూర్తైన శాతం | మిగిలి ఉన్న పొడవు (కిలోమీటర్లు) |
|---|---|---|---|---|
| భారత్–పాకిస్థాన్ | 2,289.66 | 2,135.14 | 93.25% | 154.52 |
| భారత్–బంగ్లాదేశ్ | 4,096.70 | 3,239.92 | 79.08% | 856.78 |
| భారత్–మయన్మార్ | 1,643.00 | 9.21 | 0.56% | 1,633.79 |
కంచె నిర్మాణంలో ఎదురవుతున్న సవాళ్లు
పశ్చిమ సరిహద్దులో అధిక భాగం కంచెతో మూసివేయబడినప్పటికీ, పాకిస్థాన్ సరిహద్దులో మిగిలి ఉన్న 6.75 శాతం, అలాగే బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో మిగిలి ఉన్న 20.92 శాతం ప్రాంతాలు భౌగోళిక, పరిపాలనా మరియు దౌత్యపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ముఖ్య కారణాలు ఇవి:
- కఠినమైన భూభాగం: చిత్తడి నేలలు, నదీ ప్రాంతాల మధ్య ఖాళీలు (ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్లో) మరియు పర్వత ప్రాంతాలు కొన్ని చోట్ల కంచె నిర్మాణాన్ని సాంకేతికంగా కష్టతరం చేస్తున్నాయి.
- భూసేకరణ సమస్యలు: ప్రైవేట్ భూ యజమానులు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి భూమి సేకరణలో జాప్యం.
- దౌత్యపరమైన అభ్యంతరాలు: బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు విషయంలో, జీరో లైన్కు 150 గజాల పరిధిలో శాశ్వత నిర్మాణాలను నిషేధించే “150-గజాల నిబంధన”పై బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు దళం (బీజీబీ) అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.
అక్రమ చొరబాట్ల పరంగా భారత్–బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు అత్యంత చురుకుగా ఉందని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. 2025 జనవరి నుంచి నవంబర్ మధ్య కాలంలో:
- భారత్–బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో 1,104 చొరబాటు ప్రయత్నాలు గుర్తించబడగా, 2,556 మంది అరెస్టు అయ్యారు.
- అదే సమయంలో భారత్–పాకిస్థాన్ సరిహద్దులో 32 కేసులు, 49 అరెస్టులు మాత్రమే నమోదయ్యాయి.
- భారత్–చైనా సరిహద్దులో ఎటువంటి చొరబాటు ఘటనలు నమోదు కాలేదు.
భౌతిక కంచె నిర్మాణం సాధ్యం కాని ప్రాంతాలను భద్రపరచేందుకు, ప్రభుత్వం సమగ్ర ఇంటిగ్రేటెడ్ బోర్డర్ మేనేజ్మెంట్ సిస్టమ్ (CIBMS)పై మరింతగా ఆధారపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా అమలు చేస్తున్న “స్మార్ట్ ఫెన్సింగ్”లో:
- థర్మల్ ఇమేజర్లు, ఇన్ఫ్రారెడ్ సెన్సార్లు
- సొరంగాల (టన్నెలింగ్) గుర్తింపుకు భూగర్భ సెన్సార్లు
- 24 గంటల నిఘా కోసం డ్రోన్లు, రాడార్ వ్యవస్థలు
ఉంటాయని మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది.
దేశపు సార్వభౌమాధికారం మరియు ప్రాదేశిక సమగ్రతను కాపాడేందుకు సరిహద్దుల భద్రత అత్యున్నత ప్రాధాన్యత అని హోం మంత్రిత్వ శాఖ మరోసారి స్పష్టం చేసింది.