దేశంలో విద్యా రంగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మరింత విస్తరించే దిశగా ఒడిశా ప్రభుత్వం కీలక ముందడుగు వేసింది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువుతున్న విద్యార్థులకు ఆధునిక టెక్నాలజీపై అవగాహన కల్పించేందుకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 807 పాఠశాలల్లో రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లను ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాజెక్టు కోసం ప్రభుత్వం రూ.164.33 కోట్లను కేటాయించింది. ఈ ల్యాబ్‌ల ద్వారా విద్యార్థులకు రోబోటిక్స్, కోడింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), మెషిన్ లెర్నింగ్, 3D ప్రింటింగ్ వంటి ఆధునిక సాంకేతిక అంశాల్లో ప్రాక్టికల్ శిక్షణ అందించనున్నారు.
నవంబర్ 12న భువనేశ్వర్‌లో జరిగిన ‘సురభి-2026’ రాష్ట్రస్థాయి బాలల ఉత్సవం ప్రారంభ కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి మోహన్ చరణ్ మాఝీ ఈ రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లను ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, విద్యాసంస్థలకు సంబంధించిన పలు విద్యా కార్యక్రమాలను కూడా ప్రకటించారు. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువుతున్న పిల్లలకు చిన్న వయస్సు నుంచే సాంకేతిక నైపుణ్యాలను పరిచయం చేయడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది.
807 పాఠశాలల్లో రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లు ఏర్పాటు
ఒడిశా ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం రాష్ట్ర విద్యా రంగంలో ముఖ్యమైన మార్పుగా భావిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు చాలా పాఠశాలల్లో విద్యార్థులకు సైన్స్, గణితం వంటి అంశాలను ప్రధానంగా పాఠ్యపుస్తకాలు, తరగతి గది బోధన ద్వారా నేర్పిస్తున్నారు. అయితే ఆధునిక సాంకేతిక రంగంలో వస్తున్న మార్పులకు అనుగుణంగా విద్యార్థులకు ప్రయోగాత్మక పరిజ్ఞానం కూడా అవసరమనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం ఈ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది.
ఈ ప్రాజెక్టు కింద రాష్ట్రంలోని 807 ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ప్రత్యేక రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లను ఏర్పాటు చేశారు. వీటి ఏర్పాటుకు మొత్తం రూ.164.33 కోట్ల పెట్టుబడి పెట్టారు. ముఖ్యంగా 6వ తరగతి నుంచి 10వ తరగతి వరకు చదువుతున్న విద్యార్థులు ఈ ల్యాబ్‌ల ద్వారా ప్రయోజనం పొందనున్నారు.
విద్యార్థులు కేవలం పుస్తకాల్లో ఉన్న విషయాలను చదవడమే కాకుండా, వాటిని స్వయంగా ప్రయోగాల రూపంలో అర్థం చేసుకునే అవకాశం కల్పించనున్నారు. రోబోటిక్స్ కిట్లు, కంప్యూటర్లు, 3D ప్రింటింగ్ పరికరాలు వంటి సదుపాయాలతో విద్యార్థులకు ప్రాక్టికల్ లెర్నింగ్ అందించనున్నారు.
రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లలో ఏ టెక్నాలజీలు నేర్పిస్తారు?
ఈ ల్యాబ్‌లలో ప్రధానంగా ఐదు ఆధునిక సాంకేతిక విభాగాలపై విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించనున్నారు.
1. రోబోటిక్స్ (Robotics)
రోబోటిక్స్ అనేది యంత్రాలను రూపొందించడం, వాటికి అవసరమైన సూచనలు ఇవ్వడం, నిర్దిష్ట పనులను స్వయంచాలకంగా నిర్వహించేలా తయారు చేయడం వంటి అంశాలకు సంబంధించిన టెక్నాలజీ.
విద్యార్థులు రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లలో చిన్న రోబోలను తయారు చేయడం, వాటి కదలికలను నియంత్రించడం, సెన్సార్ల సహాయంతో పనిచేసే పరికరాలను రూపొందించడం వంటి విషయాలను నేర్చుకోవచ్చు.
ఉదాహరణకు, అడ్డంకులను గుర్తించి దిశ మార్చుకునే రోబో, ఒక నిర్దిష్ట మార్గంలో కదిలే రోబో వంటి చిన్న ప్రాజెక్టులను రూపొందించే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల విద్యార్థుల్లో సృజనాత్మక ఆలోచన, సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
2. కోడింగ్ (Coding)
కంప్యూటర్లు, మొబైల్ ఫోన్లు, వెబ్‌సైట్లు, సాఫ్ట్‌వేర్ అప్లికేషన్లు పనిచేయడానికి కోడింగ్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఈ ల్యాబ్‌ల ద్వారా విద్యార్థులకు ప్రాథమిక ప్రోగ్రామింగ్ పరిజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయనున్నారు. కంప్యూటర్‌కు సూచనలు ఎలా ఇవ్వాలి? ఒక చిన్న ప్రోగ్రామ్‌ను ఎలా రూపొందించాలి? రోబోట్‌ను కోడింగ్ ద్వారా ఎలా నియంత్రించాలి? వంటి అంశాలను నేర్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
చిన్న వయస్సులోనే కోడింగ్ నేర్చుకోవడం వల్ల తార్కిక ఆలోచన, సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలు అభివృద్ధి చెందుతాయి.
3. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (Artificial Intelligence)
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న టెక్నాలజీలలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఒకటి. మొబైల్ ఫోన్లు, బ్యాంకింగ్, వైద్యం, విద్య, వ్యవసాయం, ఆటోమొబైల్స్ వంటి అనేక రంగాల్లో AI వినియోగం పెరుగుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో విద్యార్థులకు AI ఎలా పనిచేస్తుంది? కంప్యూటర్లు సమాచారాన్ని ఎలా విశ్లేషిస్తాయి? AI ఆధారిత అప్లికేషన్లు ఎలా ఉపయోగపడతాయి? వంటి ప్రాథమిక అంశాలను పరిచయం చేయనున్నారు.
దీనివల్ల భవిష్యత్తులో AI రంగంలో ఉన్నత విద్య, పరిశోధన, ఉద్యోగ అవకాశాలపై విద్యార్థులకు ముందస్తు అవగాహన ఏర్పడుతుంది.
4. మెషిన్ లెర్నింగ్ (Machine Learning)
మెషిన్ లెర్నింగ్ అనేది ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌లో ఒక ముఖ్యమైన విభాగం. ఇందులో కంప్యూటర్లు డేటా నుంచి నమూనాలను గుర్తించి, వాటి ఆధారంగా అంచనాలు లేదా నిర్ణయాలు తీసుకునే విధానాలను నేర్చుకుంటాయి.
ఉదాహరణకు, ఫోటోలోని వస్తువులను గుర్తించడం, వినియోగదారుల అభిరుచులను అంచనా వేయడం, సమాచారాన్ని వర్గీకరించడం వంటి పనుల్లో మెషిన్ లెర్నింగ్ ఉపయోగపడుతుంది.
విద్యార్థులకు ఈ టెక్నాలజీపై ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం అందించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో డేటా సైన్స్, AI వంటి రంగాల్లో నేర్చుకునేందుకు పునాది ఏర్పడుతుంది.
5. 3D ప్రింటింగ్ (3D Printing)
3D ప్రింటింగ్ అనేది కంప్యూటర్‌లో రూపొందించిన డిజైన్ ఆధారంగా త్రిమితీయ వస్తువులను తయారు చేసే ఆధునిక టెక్నాలజీ.
ఈ సదుపాయం ద్వారా విద్యార్థులు తమ ఆలోచనలకు అనుగుణంగా చిన్న నమూనాలు, వస్తువులు, ప్రాజెక్ట్ మోడళ్లను రూపొందించడం నేర్చుకోవచ్చు.
సైన్స్ ప్రాజెక్టులు, ఇంజినీరింగ్ నమూనాలు, డిజైన్ ఆలోచనలను వాస్తవ రూపంలోకి తీసుకురావడానికి 3D ప్రింటింగ్ ఉపయోగపడుతుంది. దీనివల్ల విద్యార్థుల్లో సృజనాత్మకత, డిజైన్ నైపుణ్యాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఒక్కో రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లో ఎలాంటి పరికరాలు ఉంటాయి?
వార్తా నివేదికల ప్రకారం, ఈ రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లలో ఒక్కో ల్యాబ్‌కు నాలుగు రోబోలు, రోబోటిక్స్ కిట్లు, కంప్యూటర్లు, 3D ప్రింటింగ్ సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేశారు.
ఈ పరికరాల సహాయంతో విద్యార్థులు వివిధ ప్రయోగాలు నిర్వహించవచ్చు. రోబోట్లు ఎలా పనిచేస్తాయి? వాటికి అవసరమైన సూచనలు ఎలా ఇవ్వాలి? సెన్సార్లు ఎలా పనిచేస్తాయి? కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామింగ్ ద్వారా యంత్రాలను ఎలా నియంత్రించవచ్చు? వంటి అంశాలను ప్రత్యక్షంగా తెలుసుకోవచ్చు.
ఇప్పటివరకు పాఠ్యపుస్తకాలలో మాత్రమే చూసిన కొన్ని సాంకేతిక అంశాలను విద్యార్థులు స్వయంగా ప్రయోగించి నేర్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈ సదుపాయాలు ఎంత సమర్థవంతంగా ఉపయోగపడతాయనేది పాఠశాలల్లో శిక్షణ, ఉపాధ్యాయుల సహకారం, పరికరాల నిర్వహణపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
విద్యార్థులకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి?
ప్రస్తుత కాలంలో విద్యార్థులకు కేవలం పరీక్షల్లో మంచి మార్కులు సాధించడం మాత్రమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో అవసరమయ్యే నైపుణ్యాలను కూడా అభివృద్ధి చేసుకోవడం ముఖ్యం. ఈ నేపథ్యంలో రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లు పలు విధాలుగా ఉపయోగపడవచ్చు.
ప్రాక్టికల్ నాలెడ్జ్: విద్యార్థులు పుస్తకాల్లో చదివిన అంశాలను ప్రయోగాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
సృజనాత్మక ఆలోచన: కొత్త పరికరాలు, చిన్న రోబోలు, సాంకేతిక ప్రాజెక్టులను రూపొందించడం ద్వారా సృజనాత్మకత పెరుగుతుంది.
సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలు: ఒక ప్రాజెక్ట్ పనిచేయకపోతే అందులోని లోపాన్ని గుర్తించి సరిచేసే అలవాటు ఏర్పడుతుంది.
టీమ్‌వర్క్: విద్యార్థులు కలిసి ప్రాజెక్టులు రూపొందించడం ద్వారా సమన్వయంతో పనిచేయడం నేర్చుకుంటారు.
భవిష్యత్తు ఉద్యోగాలకు సిద్ధం: AI, రోబోటిక్స్, సాఫ్ట్‌వేర్, డేటా సైన్స్ వంటి రంగాలపై ప్రాథమిక అవగాహన ఏర్పడుతుంది.
నిపుణులుగా ఎదగడానికి పాఠశాల స్థాయిలోనే అవకాశం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాంకేతిక రంగం వేగంగా మారుతోంది. AI, ఆటోమేషన్, రోబోటిక్స్, డేటా సైన్స్ వంటి రంగాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన వ్యక్తులకు భవిష్యత్తులో మరిన్ని అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
ఈ నేపథ్యంలో పాఠశాల స్థాయిలోనే విద్యార్థులకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులకు ఆధునిక పరికరాలను ఉపయోగించే అవకాశం కల్పించడం ఈ ప్రాజెక్టులో ముఖ్యమైన అంశం.
ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉండే ఆధునిక టెక్నాలజీ పరిజ్ఞానం ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులకు కూడా చేరువ కావడానికి ఇలాంటి కార్యక్రమాలు సహాయపడవచ్చు.
నిపుణులైన ఉపాధ్యాయులు, శిక్షణ అవసరం
రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లను ఏర్పాటు చేయడం మాత్రమే సరిపోదు. వాటిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించేందుకు విద్యార్థులకు సరైన మార్గదర్శకత్వం అవసరం.
రోబోటిక్స్, కోడింగ్, AI వంటి అంశాలను బోధించేందుకు ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక శిక్షణ అందించడం ముఖ్యం. విద్యార్థుల వయస్సు, తరగతి స్థాయికి అనుగుణంగా పాఠ్యాంశాలను రూపొందించాలి.
అలాగే ల్యాబ్‌లలోని కంప్యూటర్లు, రోబోటిక్స్ కిట్లు, 3D ప్రింటింగ్ పరికరాలను క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించాలి. పరికరాలు పనిచేయకపోతే వాటిని మరమ్మతు చేయడానికి అవసరమైన సాంకేతిక సహాయం కూడా అందుబాటులో ఉండాలి.
ప్రతి విద్యార్థికి ప్రయోగాలు చేసే అవకాశం కల్పించడం, చిన్న ప్రాజెక్టులు రూపొందించేలా ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఈ కార్యక్రమం మరింత ప్రయోజనకరంగా మారుతుంది.
రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లతో పాటు నిపుణ్ యాప్ ప్రారంభం
ఈ కార్యక్రమంలో ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి మరో కీలక నిర్ణయం కూడా ప్రకటించారు. ప్రాథమిక విద్యను బలోపేతం చేయడానికి ‘నిపుణ్ యాప్’ను ప్రారంభించారు.
ఇది ఉచిత ఆండ్రాయిడ్ ఆధారిత విద్యా అప్లికేషన్. ప్రాథమిక పాఠశాల విద్యార్థుల్లో పునాది స్థాయి అభ్యాస సామర్థ్యాలను మెరుగుపరచడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
చిన్నారుల చదవడం, అర్థం చేసుకోవడం, ప్రాథమిక విద్యా నైపుణ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి ఈ యాప్ ఉపయోగపడేలా రూపొందించారు. విద్యార్థుల అభ్యాస పురోగతిని అంచనా వేయడంలో కూడా ఇది సహాయపడనుంది.
ఒకవైపు 6 నుంచి 10వ తరగతి విద్యార్థులకు రోబోటిక్స్, AI వంటి ఆధునిక టెక్నాలజీ పరిజ్ఞానం అందిస్తూనే, మరోవైపు ప్రాథమిక స్థాయి విద్యార్థుల అభ్యాస నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచడానికి నిపుణ్ యాప్‌ను తీసుకురావడం ఈ కార్యక్రమంలోని మరో ముఖ్యమైన అంశం.
సురభి-2026 బాలల ఉత్సవంలో ప్రారంభం
భువనేశ్వర్‌లో నవంబర్ 12 నుంచి 14 వరకు మూడు రోజుల పాటు నిర్వహిస్తున్న రాష్ట్రస్థాయి బాలల ఉత్సవం ‘సురభి-2026’లో ఈ కార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు.
ఈ ఉత్సవంలో ఒడిశా రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి 2,500 మందికి పైగా ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులు పాల్గొంటున్నారు. విద్యార్థుల్లోని ప్రతిభ, సృజనాత్మకత, కళలు, సాంస్కృతిక నైపుణ్యాలను ప్రోత్సహించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
ఈ సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి విద్యార్థులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా కొత్త నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేసుకోవాలని సూచించారు. ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో నిజమైనది ఏది, తప్పుదారి పట్టించే సమాచారం ఏది అనే విషయాన్ని గుర్తించే సామర్థ్యం పెంచుకోవాలని తెలిపారు.
మొబైల్ ఫోన్లను కేవలం వినోదం కోసం కాకుండా చదువు, విజ్ఞానం పెంపొందించుకునే సాధనాలుగా ఉపయోగించుకోవాలని విద్యార్థులకు సూచించారు. కేవలం మార్కులు లేదా డిగ్రీలపై దృష్టి పెట్టకుండా నైపుణ్యాలు, జ్ఞానం పెంపొందించుకోవాలని ప్రోత్సహించారు.
375 మందికి ముఖ్యమంత్రి విద్యా పురస్కారాలు
ఈ కార్యక్రమంలో విద్యా రంగానికి సేవలందించిన ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు, విద్యాసంస్థలకు ముఖ్యమంత్రి విద్యా పురస్కారాలను అందించారు.
2024, 2025 సంవత్సరాలకు సంబంధించిన రాష్ట్రస్థాయి పురస్కారాల కింద మొత్తం 375 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలను సత్కరించారు. ఈ అవార్డు పథకం కింద బ్లాక్ స్థాయి నుంచి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు ప్రోత్సాహకాలకు దాదాపు రూ.138.97 కోట్ల నిధులను కేటాయించారు.
అలాగే ఒడియా భాషా అధ్యయనంలో ప్రతిభ కనబరిచిన 7,350 మంది విద్యార్థులకు ముఖ్యమంత్రి ఒడియా భాషా స్కాలర్‌షిప్‌ను అందించారు. ఈ పథకం కింద ప్రతి విద్యార్థికి సంవత్సరానికి రూ.7,500 ఆర్థిక సహాయం అందించనున్నారు.
పదిమంది ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులతో పాటు కౌన్సిల్ ఆఫ్ హయ్యర్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (CHSE)లో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన నలుగురు విద్యార్థులను కూడా సత్కరించారు.
ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో టెక్నాలజీ విద్యకు కొత్త దిశ
ఒడిశా ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్టు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో సాంకేతిక విద్యను విస్తరించే ప్రయత్నంగా నిలుస్తోంది. ముఖ్యంగా రోబోటిక్స్, AI, కోడింగ్, మెషిన్ లెర్నింగ్ వంటి అంశాలను పాఠశాల స్థాయిలో పరిచయం చేయడం ద్వారా విద్యార్థుల్లో భవిష్యత్తు సాంకేతిక రంగాలపై ఆసక్తి పెంచే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావాలంటే ల్యాబ్‌లను నిరంతరం వినియోగంలో ఉంచడం, ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇవ్వడం, విద్యార్థులకు క్రమం తప్పకుండా ప్రాక్టికల్ తరగతులు నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం.
ప్రతి పాఠశాలలో విద్యార్థులు తమ ఆలోచనలను చిన్న ప్రాజెక్టుల రూపంలో అమలు చేసే అవకాశాలు కల్పిస్తే ఈ కార్యక్రమం మరింత ప్రభావవంతంగా మారుతుంది.
ముగింపు
ఒడిశాలో 807 ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో రూ.164.33 కోట్లతో రోబోటిక్స్ ల్యాబ్‌లను ప్రారంభించడం విద్యా రంగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని విస్తరించే కీలక చర్య. 6వ తరగతి నుంచి 10వ తరగతి వరకు విద్యార్థులకు రోబోటిక్స్, కోడింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, మెషిన్ లెర్నింగ్, 3D ప్రింటింగ్ వంటి అంశాల్లో ప్రాక్టికల్ శిక్షణ అందించనున్నారు.
ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులకు కూడా ఆధునిక టెక్నాలజీని నేర్చుకునే అవకాశం కల్పించడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రత్యేకత. సరైన శిక్షణ, పరికరాల నిర్వహణ, నిరంతర పర్యవేక్షణ ఉంటే ఈ ల్యాబ్‌లు భవిష్యత్తులో నైపుణ్యం కలిగిన విద్యార్థులను తయారు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించవచ్చు.