DTV CHANNEL | 12 నవంబర్ 2026
భూములు ఇచ్చిన రైతులకు పరిహారం ఎప్పుడు? ప్రభుత్వానికి హైకోర్టు గడువు!
తెలంగాణలో భూసేకరణ పరిహారం చెల్లింపుల అంశం మరోసారి రాజకీయ, పరిపాలనా చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. అభివృద్ధి పనుల కోసం భూములు ఇచ్చిన బాధితులకు న్యాయంగా అందాల్సిన పరిహారం ఆలస్యం కావడంపై తెలంగాణ హైకోర్టు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. నారాయణపేట జిల్లాకు సంబంధించిన పరిహారం బకాయిల కేసుల్లో సుమారు ₹51.35 కోట్లను 12 వారాల్లో చెల్లించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.
బుధవారం జరిగిన విచారణలో ఆర్థిక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి సందీప్‌ కుమార్‌ సుల్తానియా వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌ ద్వారా కోర్టుకు హాజరయ్యారు. వివిధ ప్రభుత్వ బకాయిలు, భూసేకరణ పరిహారాలకు సంబంధించి ₹40,000 కోట్లకు పైగా చెల్లింపు టోకెన్లు జారీ చేసినప్పటికీ, ఆర్థిక పరిమితుల కారణంగా వెంటనే నిధులు విడుదల చేయలేకపోతున్నామని ప్రభుత్వం తరఫున వివరించారు. పరిహారం చెల్లింపు ప్రభుత్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్య అంశమని పేర్కొంటూ బకాయిలు తీర్చడానికి ఆరు నెలల సమయం కోరారు.
అయితే కోర్టు ఆరు నెలల గడువును ఇవ్వకుండా, తన ముందున్న కేసుల్లోని సుమారు ₹51.35 కోట్లను 12 వారాల్లో చెల్లించాలని తుది అవకాశం ఇచ్చింది. అంతేకాదు, వివిధ ప్రాజెక్టుల కోసం సేకరించిన భూములకు ఇప్పటివరకు ఎంత పరిహారం చెల్లించారు? ఇంకా ఎంత బకాయి ఉంది? మిగిలిన మొత్తాన్ని ఎప్పటిలోగా చెల్లిస్తారు? అనే వివరాలతో అదనపు అఫిడవిట్‌ దాఖలు చేయాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.
₹40 వేల కోట్ల టోకెన్లు.. కానీ బాధితుల చేతికి డబ్బులు ఎప్పుడు?
విచారణలో ప్రభుత్వం వెల్లడించిన ₹40,000 కోట్లకు పైగా చెల్లింపు టోకెన్ల అంశం ప్రత్యేకంగా చర్చకు వచ్చింది. ప్రభుత్వం వివిధ బాధ్యతల కోసం చెల్లింపు టోకెన్లు జారీ చేసిందని తెలిపింది. అయితే టోకెన్లు జారీ చేయడం, బాధితుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో పరిహారం జమ కావడం రెండూ ఒకటి కావు. ఆర్థిక పరిమితుల కారణంగా చెల్లింపులు వెంటనే జరగలేదని ప్రభుత్వం కోర్టుకు వివరించింది.
ఇక్కడే భూములు కోల్పోయిన కుటుంబాల సమస్య మరింత స్పష్టమవుతోంది. ఒక రైతు తన భూమిని ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టుకు అప్పగించినప్పుడు, ఆ భూమి ద్వారా వచ్చే ఆదాయం, కుటుంబ భద్రత, భవిష్యత్తు జీవనోపాధి అన్నీ ప్రభావితమవుతాయి. పరిహారం ఆలస్యం అయితే కొత్త భూమి కొనుగోలు చేయడం, అప్పులు తీర్చడం, పిల్లల చదువులు, కుటుంబ అవసరాలు నిర్వహించడం కష్టమవుతుంది.
ప్రభుత్వం ఆర్థిక ఇబ్బందులను వివరించడం ఒక అంశం. కానీ పరిహారం కోసం కోర్టులను ఆశ్రయించిన బాధితులకు సమయానికి న్యాయం అందించడం మరో ముఖ్యమైన బాధ్యత. అందుకే హైకోర్టు ఈసారి నిర్దిష్ట గడువు విధించింది.
ఆరు నెలలు కోరిన ప్రభుత్వం.. 12 వారాలే ఇచ్చిన న్యాయస్థానం!
విచారణ సందర్భంగా ప్రభుత్వం తరఫున పరిహారం చెల్లింపులకు ఆరు నెలల సమయం కోరినట్లు వెల్లడైంది. అయితే గతంలోనూ చెల్లింపులు ఆలస్యం కావడం, బాధితులు మళ్లీ మళ్లీ కోర్టును ఆశ్రయించాల్సి రావడంపై న్యాయస్థానం అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. అధికారులు కోర్టు ధిక్కరణ విచారణలను తగిన గంభీరతతో చూడడం లేదని న్యాయమూర్తి వ్యాఖ్యానించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
పౌరులు తమ హక్కుల కోసం పదేపదే కోర్టుల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకు వస్తోందని న్యాయస్థానం ప్రశ్నించింది. నిధులు ఎలా సమకూర్చుకోవాలన్నది ప్రభుత్వ పరిపాలనా బాధ్యత అని, పౌరుల హక్కులను కాపాడటం కోర్టు బాధ్యత అని స్పష్టం చేసింది.
ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రభుత్వ యంత్రాంగానికి ఒక ముఖ్యమైన సందేశంగా మారాయి. కోర్టు ఆదేశాలు అమలు చేయడంలో ఆలస్యం జరిగితే బాధితులకు న్యాయం అందకపోవడమే కాకుండా, అధికారులపై కోర్టు ధిక్కరణ చర్యలు తీసుకునే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఈ కేసులో 12 వారాల గడువు విధించడం ద్వారా పరిహారం చెల్లింపులకు స్పష్టమైన కాలపరిమితిని నిర్ణయించింది.
అదనపు అఫిడవిట్‌లో ఏ వివరాలు ఇవ్వాలి?
హైకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని కేవలం ₹51.35 కోట్లు చెల్లించాలని మాత్రమే ఆదేశించలేదు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాజెక్టుల కోసం సేకరించిన భూములకు సంబంధించిన పరిహారం చెల్లింపుల వివరాలను కూడా సమర్పించాలని కోరింది.
ప్రభుత్వం దాఖలు చేయాల్సిన అదనపు అఫిడవిట్‌లో ఇప్పటివరకు చెల్లించిన పరిహారం, ఇంకా చెల్లించాల్సిన బకాయిలు, పెండింగ్‌లో ఉన్న కేసులు, మిగిలిన మొత్తాన్ని విడుదల చేసే సమయపట్టిక వంటి అంశాలు ఉండాల్సి ఉంది. దీంతో ఒక్క నారాయణపేట జిల్లాకు సంబంధించిన కేసులకే కాకుండా, ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ భూసేకరణ పరిహారం చెల్లింపుల స్థితిపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అయితే ₹40,000 కోట్లకు పైగా టోకెన్లను ప్రభుత్వం ప్రస్తావించిందని, ఆ మొత్తం అంతా భూసేకరణ పరిహారానికే సంబంధించినదని భావించకూడదు. అది వివిధ ప్రభుత్వ బాధ్యతలు, బకాయిలతో కూడిన విస్తృత మొత్తం. కోర్టు ముందు ఉన్న నారాయణపేట కేసుల్లో చెల్లించాల్సిన మొత్తం మాత్రం సుమారు ₹51.35 కోట్లు.
భూసేకరణలో బాధితుల హక్కులు.. ప్రభుత్వానికి కీలక పరీక్ష!
రహదారులు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, పరిశ్రమలు, ఇతర ప్రజా అవసరాల కోసం ప్రభుత్వం భూములు సేకరిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టులు రాష్ట్ర అభివృద్ధికి అవసరమైనవే అయినప్పటికీ, భూములు కోల్పోయే రైతులు, కుటుంబాలకు చట్టబద్ధమైన పరిహారం అందించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
భూమి విలువ నిర్ణయం, పరిహారం లెక్కింపు, అర్హులైన వారిని గుర్తించడం, చెల్లింపుల ప్రక్రియ వంటి దశల్లో ఆలస్యం జరిగితే వివాదాలు తలెత్తుతాయి. బాధితులు అధికారుల కార్యాలయాలు, రెవెన్యూ విభాగాలు, చివరకు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించాల్సి వస్తుంది.
ఈ సమస్యలకు పరిష్కారం చూపాలంటే భూసేకరణ ప్రారంభ దశ నుంచే పారదర్శకమైన రికార్డులు నిర్వహించాలి. పరిహారం అర్హుల జాబితాను స్పష్టంగా ప్రకటించాలి. నిధుల విడుదలలో ఆలస్యం ఉంటే బాధితులకు కారణాలు తెలియజేయాలి. కోర్టు ఆదేశాలు వచ్చినప్పుడు వాటిని గడువులోగా అమలు చేయాలి.
ప్రభుత్వానికి 12 వారాల గడువు.. ఇప్పుడు అధికారుల బాధ్యత ఏమిటి?
హైకోర్టు విధించిన 12 వారాల గడువు ప్రభుత్వానికి కీలకమైనది. ఈ సమయంలో సంబంధిత శాఖలు నిధుల సమీకరణ, బకాయిల నిర్ధారణ, అర్హుల వివరాల పరిశీలన, చెల్లింపుల ప్రక్రియను సమన్వయం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆర్థిక శాఖతో పాటు రెవెన్యూ, భూసేకరణకు సంబంధించిన అధికారులు కూడా ఈ వ్యవహారంలో కీలక పాత్ర పోషించాల్సి ఉంటుంది.
కోర్టు ఆదేశించిన అదనపు అఫిడవిట్‌ కూడా ముఖ్యమే. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా భూసేకరణ పరిహారం బకాయిలపై ప్రభుత్వం సమగ్ర వివరాలు సమర్పిస్తే, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి వివాదాలు తగ్గించేందుకు ఒక కార్యాచరణ రూపొందించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే గడువు విధించబడిందని మాత్రమే పరిహారం ఇప్పటికే చెల్లించినట్లు కాదు. 12 వారాల్లో చెల్లింపులు పూర్తవుతాయా? ప్రభుత్వం అదనపు అఫిడవిట్‌లో ఎలాంటి వివరాలు ఇస్తుంది? బాధిత కుటుంబాలకు నిజంగా నిధులు చేరుతాయా? అనే అంశాలు రాబోయే విచారణల్లో స్పష్టమవుతాయి.
రాజకీయంగా కూడా ప్రాధాన్యం.. అభివృద్ధి పేరుతో బాధితులను మర్చిపోవద్దు!
ప్రభుత్వాలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు, పెట్టుబడులు, మౌలిక సదుపాయాల గురించి ప్రకటనలు చేస్తుంటాయి. కానీ ఆ ప్రాజెక్టుల కోసం భూములు ఇచ్చిన ప్రజలకు పరిహారం అందించడంలో ఆలస్యం జరిగితే ప్రభుత్వంపై ప్రశ్నలు రావడం సహజం. అభివృద్ధి అంటే కేవలం కొత్త రహదారులు, పరిశ్రమలు, భవనాలు మాత్రమే కాదు. వాటి కోసం త్యాగం చేసిన ప్రజలకు న్యాయం జరగడం కూడా అభివృద్ధిలో భాగమే.
ఈ అంశంపై ప్రతిపక్షాలు ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు ప్రభుత్వం ఆర్థిక పరిస్థితులు, పెండింగ్‌ బకాయిలు, చెల్లింపుల ప్రాధాన్యతలను వివరించాల్సి ఉంటుంది. అయితే రాజకీయ విమర్శలకు అతీతంగా బాధితులకు పరిహారం అందడం ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉండాలి.
మొత్తంగా తెలంగాణ హైకోర్టు తాజా ఆదేశం భూసేకరణ పరిహారం చెల్లింపుల విషయంలో ప్రభుత్వానికి స్పష్టమైన గడువు విధించింది. 12 వారాల్లో ₹51.35 కోట్ల చెల్లింపులు జరగడం, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బకాయిల వివరాలు కోర్టుకు చేరడం ఇప్పుడు కీలకం. భూములు ఇచ్చిన ప్రజలకు న్యాయం అందితేనే అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులపై విశ్వాసం మరింత బలపడుతుంది. ఇప్పుడు బాధితుల చూపు ప్రభుత్వ తదుపరి చర్యలపైనే ఉంది.