కార్తీక మాసం నేటి నుంచి ప్రారంభం.. ఈ మాసంలో వచ్చే పండుగలు, పుణ్య తిథులు ఇవే!

D Spiritual: Nov 10: కార్తీక మాసం 2026: ముఖ్య పండుగలు, పుణ్య తిథుల పూర్తి వివరాలు

శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతికరమైన మాసంగా కార్తీక మాసానికి సనాతన ధర్మంలో విశేష స్థానం ఉంది. తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం ఎనిమిదో మాసమైన కార్తీకంలో భక్తులు ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో దీపారాధన, తులసీ పూజ, శివాభిషేకాలు, ఉపవాసాలు, వ్రతాలు, దానధర్మాలు ఆచరిస్తారు. ఈ మాసమంతా ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలతో భక్తిమయ వాతావరణం నెలకొంటుంది. కార్తీక మాసంలో దీపం వెలిగించడం, శివారాధన చేయడం, శ్రీమహావిష్ణువును పూజించడం ఎంతో పుణ్యప్రదమని భక్తుల విశ్వాసం.

పురాణాల ప్రకారం కార్తీక పౌర్ణమి రోజున చంద్రుడు కృత్తికా నక్షత్రంలో సంచరించడం వల్ల ఈ మాసానికి కార్తీకం అనే పేరు వచ్చింది. శివారాధనతో పాటు శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధనకు కూడా ఈ మాసం ఎంతో విశిష్టమైనది. 2026లో కార్తీక మాసం నవంబర్ 10, మంగళవారం ప్రారంభమై డిసెంబర్ 8, మంగళవారం కార్తీక అమావాస్యతో ముగియనుంది.

కార్తీక మాసంలోని ముఖ్య పండుగలు, పుణ్య తిథులు

కార్తీక మాసం నవంబర్ 10న కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమితో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ రోజున బలి పాడ్యమి నిర్వహించడంతో పాటు ఆకాశదీపారంభం చేస్తారు. నవంబర్ 11న యమ ద్వితీయ, భగినీ హస్త భోజనం జరుపుకుంటారు. సోదరసోదరీమణుల అనుబంధానికి ప్రతీకగా ఈ పర్వదినాన్ని భావిస్తారు.

నవంబర్ 13న నాగుల చవితి సందర్భంగా నాగదేవతలను భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. కుటుంబ సౌఖ్యం, సంతాన సౌభాగ్యం, శ్రేయస్సు కోసం మహిళలు ప్రత్యేక పూజలు, వ్రతాలు ఆచరిస్తారు. నవంబర్ 15న తిరుమల శ్రీవారి పుష్పయాగ మహోత్సవానికి అంకురార్పణ జరగడంతో పాటు తిరుమంగైయాళ్వార్ ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయి. నవంబర్ 16న కోటి సోమవారం, నవంబర్ 17న వృశ్చిక సంక్రమణం, నవంబర్ 19న యాజ్ఞవల్క జయంతి జరుపుకుంటారు.

నవంబర్ 20న ప్రబోధన ఏకాదశి అత్యంత విశిష్టమైన పర్వదినంగా నిలుస్తుంది. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించి ఉపవాసం ఆచరిస్తారు. నవంబర్ 21న క్షీరాబ్ది ద్వాదశి, కైశిక ద్వాదశి, చాతుర్మాస వ్రత సమాప్తి వంటి విశేష పర్వదినాలు ఉన్నాయి. ఈ సందర్భంగా తిరుమలతో పాటు పలు వైష్ణవ ఆలయాల్లో ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. నవంబర్ 22న పక్ష ప్రదోషం వస్తుంది.

నవంబర్ 24న కార్తీక పౌర్ణమిని భక్తులు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున శివారాధన, దీపారాధనకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. జ్వాలా తోరణం, కృత్తికా దీపోత్సవం వంటి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు భక్తులను ఆకట్టుకుంటాయి. ఆలయాల్లో దీపాలు వెలిగించి, నదులు, పవిత్ర తీర్థాల్లో స్నానాలు ఆచరించి భక్తులు పుణ్యఫలాన్ని పొందాలని కోరుకుంటారు.

కార్తీక మాసం చివరి రోజుల్లోనూ పలు ముఖ్యమైన పర్వదినాలు ఉన్నాయి. నవంబర్ 27న సంకష్టహర చతుర్థి, డిసెంబర్ 4న కార్తీక బహుళ ఏకాదశి, డిసెంబర్ 6న పక్ష ప్రదోషం, డిసెంబర్ 7న మాస శివరాత్రి జరుపుకుంటారు. చివరగా డిసెంబర్ 8న కార్తీక అమావాస్యతో పవిత్ర కార్తీక మాసం ముగుస్తుంది.

కార్తీక మాసంలో ఆచరించాల్సిన పూజలు, వ్రతాలు

కార్తీక మాసంలో వీలైనంత వరకు ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం దీపారాధన చేయడం, తులసీ మొక్కను పూజించడం, శివాలయాల్లో అభిషేకాలు నిర్వహించడం, శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధించడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. అలాగే ఉపవాసాలు, వ్రతాలు, అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి దానధర్మాలు చేయడం కూడా ఈ మాసంలో విశేష ఫలితాలను ఇస్తాయని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి.

ఈ విధంగా కార్తీక మాసమంతా భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు, వ్రతాలు, దీపారాధనలు ఆచరిస్తూ శివకేశవుల అనుగ్రహాన్ని పొందాలని భక్తులు కోరుకుంటారు.