D-News: పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల మధ్య వేధింపులు, అవమానించడం, తోటి పిల్లలను ఒంటరిగా చూడటం వంటి సమస్యలు రోజురోజుకూ ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పిల్లల్లో స్నేహభావం, పరస్పర గౌరవం, సమస్యలను మాట్లాడుకుని పరిష్కరించుకునే నైపుణ్యాలను పెంచేందుకు డెన్మార్క్ అనుసరిస్తున్న విధానం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. వారానికి ఒక గంట పాటు విద్యార్థులంతా కలిసి తమ సమస్యలను చర్చించుకునే ఈ విధానాన్ని భారత్‌లోనూ అమలు చేయవచ్చా అనే ప్రశ్న ముందుకొస్తోంది.
డెన్మార్క్‌లో ‘క్లాసెన్స్ టైడ్’ విధానం
డెన్మార్క్ పాఠశాలల్లో ‘క్లాసెన్స్ టైడ్’ (Klassens tid) పేరుతో వారానికి ఒకసారి ప్రత్యేక క్లాస్ నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో విద్యార్థులు తమ వ్యక్తిగత సమస్యలు, తరగతి గదిలో ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు, స్నేహితుల మధ్య తలెత్తే విభేదాల గురించి స్వేచ్ఛగా మాట్లాడతారు.
తోటి విద్యార్థులు చెప్పేది శ్రద్ధగా వినడం, ఇతరుల భావాలను అర్థం చేసుకోవడం, సమస్యలకు కలిసి పరిష్కారాలు కనుగొనడం ఈ కార్యక్రమంలోని ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి చిన్న గొడవను కేవలం క్రమశిక్షణా సమస్యగా చూడకుండా, దాని వెనుక ఉన్న కారణాలను తెలుసుకునేందుకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
ఈ విధానం 1993 నుంచి డెన్మార్క్ పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థలో భాగంగా ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు. అయితే అక్కడ బుల్లీయింగ్ తగ్గడానికి ఈ ఒక్క కార్యక్రమమే కారణమని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేవు. పిల్లల్లో సామాజిక, భావోద్వేగ నైపుణ్యాలను పెంపొందించే విస్తృత విధానంలో ఇది ఒక భాగం మాత్రమే.
భారత్‌లో బుల్లీయింగ్ పరిస్థితి ఆందోళనకరం
భారత్‌లోనూ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల వేధింపులు తీవ్ర సమస్యగా మారుతున్నాయి. టీచర్ ఫౌండేషన్, విప్రో అప్లయింగ్ థాట్ ఇన్ స్కూల్స్ 2019లో 15 నగరాల్లో నిర్వహించిన అధ్యయనం ప్రకారం.. 4 నుంచి 8వ తరగతి చదివే విద్యార్థుల్లో 42 శాతం మంది, 9 నుంచి 12వ తరగతి విద్యార్థుల్లో 36 శాతం మంది పాఠశాలల్లో వేధింపులు లేదా అవమానకర ప్రవర్తనను ఎదుర్కొన్నట్లు వెల్లడించారు.
మరోవైపు, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 2024 నివేదిక ప్రకారం.. 44 దేశాలు, ప్రాంతాల్లో నిర్వహించిన అధ్యయనంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఆరుగురు పాఠశాల వయసు పిల్లల్లో ఒకరు సైబర్ బుల్లీయింగ్‌ను ఎదుర్కొన్నట్లు గుర్తించారు. అంటే వేధింపులు తరగతి గదులకే పరిమితం కాకుండా ఆన్‌లైన్‌లోనూ కొనసాగుతున్నాయి.
భారత్‌లో ఎలా అమలు చేయవచ్చు?
డెన్మార్క్ విధానాన్ని భారత పాఠశాలల్లోనూ వయసుకు అనుగుణంగా అమలు చేయవచ్చని విద్యా నిపుణుల అభిప్రాయం. చిన్న పిల్లలకు స్నేహం, ఇతరులను కలుపుకోవడం, వస్తువులను పంచుకోవడం వంటి అంశాలపై చర్చలు నిర్వహించవచ్చు. పెద్ద తరగతుల విద్యార్థులకు తోటి పిల్లల ఒత్తిడి, వివక్ష, ఆన్‌లైన్ వేధింపులు, విభేదాల పరిష్కారం వంటి అంశాలను పరిచయం చేయవచ్చు.
అయితే ఈ తరగతులను నిర్వహించే ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక శిక్షణ అవసరం. బాధిత విద్యార్థులను అందరి ముందు ఇబ్బందిపెట్టకుండా, వేధింపులకు గురిచేసిన వారితో బలవంతంగా ముఖాముఖి చర్చలు జరపకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. విద్యార్థులు భయం లేకుండా ఫిర్యాదు చేసే రహస్య వ్యవస్థ, కౌన్సెలింగ్ సదుపాయం, ఫిర్యాదులపై విచారణ, తదుపరి పర్యవేక్షణ కూడా ఉండాలి.
అవగాహనతో పాటు చర్యలూ తప్పనిసరి
వారానికి ఒక గంట చర్చలు నిర్వహించడం మాత్రమే బుల్లీయింగ్ సమస్యకు పూర్తి పరిష్కారం కాదు. పదేపదే వేధింపులకు పాల్పడే విద్యార్థులపై పాఠశాలలు తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి. బాధితులకు రక్షణ కల్పించడంతో పాటు, తీవ్రమైన ఘటనలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా విచారణ జరపాలి.
డెన్మార్క్ విధానం భారత్‌కు ఒక ఆలోచనను అందిస్తోంది. పిల్లలకు గణితం, సైన్స్ ఎంత ముఖ్యమో.. ఇతరులను గౌరవించడం, వారి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం, సమస్యలను శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యమని పాఠశాలలు బోధించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ విధానాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేసి, ఫలితాలను అంచనా వేసిన తర్వాత విస్తరించవచ్చు.