ఆదివాసీ గూడేల్లో గుస్సాడీ సందడి.. తుడుం, డోలు మోతలతో మార్మోగుతున్న పల్లెలు!

ఆదిలాబాద్‌: ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని ఆదివాసీ గూడేలు గుస్సాడీ–దండారి ఉత్సవాలతో సందడిగా మారుతున్నాయి. తరతరాలుగా వస్తున్న గిరిజన సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే ఈ వేడుకల్లో తుడుం, డోలు, గుమేలా వంటి సంప్రదాయ వాయిద్యాల మోతలు మార్మోగుతున్నాయి. నెమలీకలతో అలంకరించిన ప్రత్యేక తలపాగాలు ధరించిన గుస్సాడీలు సంప్రదాయ నృత్యాలతో గ్రామాల్లో సందడి చేస్తున్నారు.

గ్రామదేవతలకు పూజలతో ఉత్సవాల ప్రారంభం

దీపావళి సందర్భంగా గోండు, కొలాం తదితర ఆదివాసీ తెగలు గుస్సాడీ–దండారి వేడుకలను భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు. ఉత్సవాల ప్రారంభంలో గ్రామదేవతలకు, సంప్రదాయ వాయిద్యాలకు ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో గోదావరి తీరంలోని పద్మల్‌పురి కాకో ఆలయంలో పూజలు నిర్వహించి తొలి నృత్యం చేస్తారు.

పూజల అనంతరం దండారి బృందాలు గ్రామాల మధ్య పర్యటిస్తూ తమ సంప్రదాయ నృత్యాలను ప్రదర్శిస్తాయి. ఈ వేడుకలు సాధారణంగా దీపావళి సమయంలో సుమారు 15 రోజుల పాటు కొనసాగుతాయి.

నెమలీకల తలపాగాలతో గుస్సాడీ నృత్యాలు

గుస్సాడీ వేషధారణ ఈ ఉత్సవాల్లో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. నెమలీకలతో తయారు చేసిన పెద్ద తలపాగాలు, రంగురంగుల అలంకరణలు, వనమూలికలతో చేసిన మాలలు, కాళ్లకు గజ్జెలు ధరించి గుస్సాడీలు నృత్యం చేస్తారు. చేతుల్లో సంప్రదాయ కర్రలు పట్టుకుని డోలు, తుడుం వంటి వాయిద్యాల లయకు అనుగుణంగా అడుగులు వేస్తారు.

మరోవైపు మహిళలు కూడా సంప్రదాయ నృత్యాల్లో పాల్గొంటారు. గ్రామంలోని చిన్నా పెద్దా అందరూ కలిసి ఉత్సవాలను జరుపుకోవడం ఈ వేడుకల ప్రత్యేకత.

గ్రామాల మధ్య బంధాలను బలోపేతం చేసే దండారి బృందాలు

ఒక గ్రామానికి చెందిన దండారి బృందాలను మరో గ్రామానికి చెందిన బృందాలు ఆహ్వానించడం ఆనవాయితీ. వాయిద్యాల మోతలతో గ్రామానికి చేరుకునే బృందాలకు స్థానికులు సంప్రదాయ పద్ధతిలో స్వాగతం పలుకుతారు. ఈ విధంగా గ్రామాల మధ్య సాంస్కృతిక సంబంధాలు మరింత బలపడతాయి.

గుస్సాడీ–దండారి ఉత్సవాలు కేవలం నృత్య ప్రదర్శనలకే పరిమితం కావు. ఆదివాసీ సమాజంలో కుటుంబాలు, యువత మధ్య పరిచయాలు పెరగడానికి, సంప్రదాయ సంబంధాలు కొనసాగడానికి కూడా ఇవి వేదికగా నిలుస్తాయి.

తరతరాలకు అందుతున్న ఆదివాసీ సంస్కృతి

వ్యవసాయ పనుల తర్వాత సమాజమంతా ఒకచోట చేరి ఆనందంగా జరుపుకునే ఈ ఉత్సవాలు ఆదివాసీల జీవన విధానాన్ని, ప్రకృతితో వారి అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. పెద్దల నుంచి యువతకు సంప్రదాయాలు అందించడంలో గుస్సాడీ–దండారి వేడుకలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

ఆధునిక జీవనశైలి ప్రభావం పెరుగుతున్నప్పటికీ, ఆదివాసీ యువత సంప్రదాయ వేషధారణలు, వాయిద్యాలు, నృత్యాలను కొనసాగించడం విశేషం. గిరిజన సంస్కృతి, కళలు, ఆచారాలను భవిష్యత్‌ తరాలకు అందించేందుకు ఈ ఉత్సవాలు దోహదపడుతున్నాయి.