DNews: 1 Oct: ఫిలిప్పీన్స్లోని సెంట్రల్ విసయాస్ ప్రాంతంలో (సీబూ ప్రావిన్స్) సెప్టెంబర్ 30, 2025 (మంగళవారం) రాత్రి 9:59 గంటల సమయంలో 6.9 మాగ్నిట్యూడ్ తీవ్రతతో భారీ భూకంపం జరిగింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ జియాలజికల్ సర్వే (USGS) ప్రకారం, భూకంప కేంద్రం సీబూ ప్రావిన్స్లోని బోగో సిటీ (Bogo City) కోస్ట్కు 7 మైళ్ల దూరంలో, 10 కి.మీ. లోతులో జరిగింది. ఈ భూకంపం సీబూ, లెయిటె, బిలిరాన్ ప్రావిన్స్లలో తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. ఫిలిప్పీన్స్ పసిఫిక్ “రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్”లో ఉండటం వల్ల ఇలాంటి భూకంపాలు సాధారణం, కానీ ఈసారి మరణాలు, ఆస్తి నష్టాలు భారీగా జరిగాయి.
ప్రభావాలు:
- మరణాలు మరియు గాయాలు: తాజా అప్డేట్ ప్రకారం, 60 మంది మరణించారు, 150 మంది పైగా గాయపడ్డారు. సాన్ రెమిజియో (San Remigio)లో 27 మరణాలు, బోగో సిటీలో 20 మరణాలు రిపోర్ట్ అయ్యాయి. రెస్క్యూ ఆపరేషన్లు కొనసాగుతున్నాయి, మరిన్ని మరణాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. పిల్లలు, మహిళలు ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యారు.
- ఆస్తి నష్టం:
- సీబూ ప్రావిన్స్లో (3.4 మిలియన్ పాపులేషన్) భవనాలు కూలిపోయాయి. బోగో సిటీలో 100+ సంవత్సరాల పాత చర్చి (Archdiocesan Shrine of Santa Rosa de Lima) ధ్వంసమైంది.
- మాల్లలో ఫైర్ (McDonald’sలో), రోడ్లు కూలిపోయాయి, పవర్ అవుటేజ్ జరిగింది. సాన్ రెమిజియోలో వాటర్ సిస్టమ్ డ్యామేజ్ అయింది.
- బ్యూటీ పేజెంట్ కంటెస్టెంట్లు స్టేజ్పై రన్ అవుతూ వీడియో వైరల్ అయింది.
- ఆఫ్టర్షాక్లు: 6.0 మాగ్నిట్యూడ్ వరకు 10+ ఆఫ్టర్షాక్లు వచ్చాయి. సెల్వ్-ప్రొటెక్షన్ కోసం ప్రజలు బయటకు వచ్చారు.
ప్రభుత్వ చర్యలు:
- రెస్క్యూ మరియు రిలీఫ్: ఫిలిప్పీన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వల్కానాలజీ అండ్ సెయిస్మాలజీ (PHIVOLCS) మరియు నేషనల్ డిజాస్టర్ రిస్క్ రిడక్షన్ అండ్ మేనేజ్మెంట్ కౌన్సిల్ (NDRRMC) రెస్క్యూ ఆపరేషన్లు చేస్తున్నాయి. బోగో మేయర్: “స్టేట్ ఆఫ్ కాలామిటీ” ప్రకటించాము, ఫుడ్, వాటర్ సప్లైలు పెంచాము.
- హెచ్చరికలు: సెల్వ్-ప్రొటెక్షన్ కోసం ప్రజలు బయటకు వచ్చారు. టైఫూన్ బువాలోయ్ (Bualoi) తర్వాత భూకంపం రెస్క్యూ ఆపరేషన్లను కష్టతరం చేసింది.
- సహాయం: ఫిలిప్పీన్ రెడ్ క్రాస్ రిలీఫ్ పనులు చేస్తోంది. ప్రభుత్వం “మైనర్ సీ లెవల్ డిస్టర్బెన్స్” హెచ్చరించింది, కానీ ట్సునామీ థ్రెట్ లేదు.
చారిత్రక నేపథ్యం:
- ఫిలిప్పీన్స్ “రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్”లో ఉండటం వల్ల భూకంపాలు సాధారణం. 2025లో 5.0+ మాగ్నిట్యూడ్ 100+ భూకంపాలు జరిగాయి. 2024లో మిండోరోలో 7.5 మాగ్నిట్యూడ్ భూకంపం 619 మరణాలకు కారణమైంది.
- సీబూ ప్రావిన్స్లో (3.4 మిలియన్ పాపులేషన్) టూరిస్ట్ హబ్ (సీబూ సిటీ), ఈ భూకంపం ఎకానమీకి దెబ్బ తీస్తుంది.
ప్రభావిత ప్రాంతాలు:
- బోగో సిటీ: 20+ మరణాలు, భవనాలు కూలిపోయాయి.
- సాన్ రెమిజియో: 27 మరణాలు, వాటర్ సిస్టమ్ డ్యామేజ్.
- ఇతరులు: లెయిటె, బిలిరాన్లో ఆఫ్టర్షాక్లు, పవర్ అవుటేజ్.
ఈ భూకంపం ఫిలిప్పీన్స్ డిజాస్టర్ ప్రొన్ స్టేటస్ను మరింత హైలైట్ చేసింది.