DNews: 18 Sep: తాజా ఒప్పందం (సెప్టెంబర్ 17, 2025న పాకిస్తాన్-సౌదీ పరస్పర రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకం చేయబడింది) ఆధారంగా, సౌదీ జోక్యం సాధ్యమే కానీ, అది మిలిటరీ కంటే దౌత్యపరమైన లేదా లాజిస్టిక్ సపోర్ట్ రూపంలో ఉండవచ్చు.
పాకిస్తాన్-సౌదీ పరస్పర రక్షణ ఒప్పందం: కీలక వివరాలు
సెప్టెంబర్ 17, 2025న పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహ్బాజ్ షరీఫ్ మరియు సౌదీ క్రౌన్ ప్రిన్స్ మొహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ మధ్య రియాద్లో రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకం చేయబడింది. ఈ అగ్రిమెంట్ ప్రకారం:
కీ క్లాజ్: “ఏదైనా దేశం మీద దాడి (అగ్రెషన్) రెండు దేశాల మీద దాడిగా పరిగణించబడుతుంది” (any aggression against either country shall be considered an aggression against both). ఇది మిలిటరీ సహకారాన్ని, ఉమ్మడి బలం పెరుగుతుంది.
నేపథ్యం: ఈ ఒప్పందం గత కొన్ని సంవత్సరాల చర్చల ఫలితం. మధ్యప్రాచ్యంలో ఇజ్రాయెల్-గాజా సంఘర్షణ, యుఎస్ సెక్యూరిటీ గ్యారంటీలపై అనుమానాలు (ఇజ్రాయెల్ ఖతార్ మీద దాడి తర్వాత) మరియు మే 2025లో భారత్-పాక్ మధ్య స్వల్పకాలిక సైనిక ఘర్షణ నేపథ్యంలో ఇది సైన్ అయింది.
వ్యూహాత్మక కారణాలు: సౌదీకి పాక్ మిలిటరీ సపోర్ట్ (పాక్ సైనికులు సౌదీలో శిక్షణ ఇస్తారు) మరియు సౌదీకి అణు నిరోధం అవసరం. పాక్కు సౌదీ ఆర్థిక సహాయం (లోన్స్, ఆయిల్ సప్లై) అవసరం. మరియు మిలిటరీ అప్గ్రేడ్. సౌదీ సీనియర్ అధికారి ఒకరు చెప్పినట్లుగా: “ఇది నిర్దిష్ట దేశాలు లేదా సంఘటనలకు ప్రతిస్పందన కాదు, కానీ దీర్ఘకాలిక సహకారాన్ని సంస్థాగతీకరించడం.”
భారత్-పాక్ యుద్ధంలో సౌదీ జోక్యం సాధ్యమా?
ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, భారత్ పాక్పై దాడి చేస్తే సౌదీ జోక్యం చేసుకోవచ్చు. కానీ ఇది ఆటోమేటిక్ సైనిక జోక్యం అని కాదు
సైనిక మద్దతు: సౌదీ పాక్కు ఆయుధాలు, లాజిస్టిక్స్, లేదా ట్రూప్స్ సపోర్ట్ ఇవ్వవచ్చు. గతంలో (2019 పుల్వామా తర్వాత) సౌదీ మధ్యవర్తిత్వం చేసింది, కానీ ప్రత్యక్ష జోక్యం ఉండదు.
దౌత్యపరమైన జోక్యం: సౌదీ అరేబియా భారతదేశంతో (ఆర్థిక మరియు వ్యూహాత్మక) మంచి సంబంధాల కారణంగా, శాంతి చర్చలకు మధ్యవర్తిత్వం వహించగలదు మరియు ప్రోత్సహించగలదు. సౌదీ సీనియర్ అధికారి మాట్లాడుతూ “భారతదేశంతో మా సంబంధాలు మరింత దృఢంగా ఉన్నాయి. మేము ప్రాంతీయ శాంతికి దోహదపడతాము అని తెలియజేసారు. “
చిక్కులు: ఈ ఒప్పందం భారతదేశ భద్రతపై చిక్కులను కలిగి ఉంది, కానీ సౌదీ అరేబియా ఇది మాతో భారతదేశ సంబంధాలను మార్చదని చెబుతోంది. భారత MEA ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ మాట్లాడుతూ “ఈ పరిణామం గురించి మాకు తెలుసు మరియు మా భద్రత మరియు ప్రాంతీయ స్థిరత్వంపై దాని ప్రభావాలను అధ్యయనం చేస్తాము అని చెప్పారు .”
చారిత్రక సందర్భం మరియు సంభావ్య ప్రమాదాలు
గత సంబంధాలు: సౌదీ మరియు పాక్ మధ్య లోతైన సంబంధాలుఉన్నాయి – పాక్ సైనికులు సౌదీలో శిక్షణ ఇస్తారు, సౌదీ అరేబియా పాకిస్తాన్కు బిలియన్ల కొద్దీ చమురు మరియు రుణాలను సరఫరా చేస్తుంది.కానీ సౌదీ అరేబియాకు భారతదేశంతో బలమైన వాణిజ్యం (బిలియన్ డాలర్లు) మరియు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం కూడా ఉంది.
ప్రమాదాలు: యుద్ధంలో సౌదీ జోక్యం చేస్తే, మధ్యప్రాచ్య లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగే అవకాశం ఉంది, అణు పరిమాణం (పాక్ అణు) కారణంగా ప్రపంచ జోక్యం (UN, US) రావచ్చు. కానీ సౌదీ సైనిక ప్రత్యక్ష జోక్యం చాలా అరుదు, ఎందుకంటే ఇది అమెరికా మరియు భారతదేశంతో సంబంధాలను దెబ్బతీస్తుంది.
భారత్ స్పందన మరియు సంభావ్య సీనారియోలు
భారతదేశం ఈ ఒప్పందాన్ని పర్యవేక్షిస్తూ తన జాతీయ ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటోంది.
- సౌదీ దౌత్య మధ్యవర్తిత్వం సాధ్యమే (గతంలోలాగా).
- సైనిక మద్దతు: పాకిస్తాన్కు ఆయుధాలు లేదా నిఘా సమాచారం ఇవ్వవచ్చు, కానీ ప్రత్యక్ష జోక్యం అసంభవం.
- యుఎస్, చైనా (పాక్ అలై) మరియు రష్యా (ఇండియా అలై) ఇన్వాల్వ్ అవ్వవచ్చు.
సారాంశంగా, ఈ ఒప్పందం సౌదీ జోక్యం అవకాశాన్ని పెంచుతుంది కానీ, సౌదీ ఇండియాతో సంబంధాలు కారణంగా దౌత్య మద్దతుతో పరిమితం అవ్వవచ్చు.